Funkcjonalne i bezpieczne w stosowaniu naturalne kosmetyki do higieny wytwarzane
na bazie materiału odpadowego (wytłoków)
z polskich winnic
PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027
Priorytet 2: Środowisko sprzyjające innowacjom
Działanie FENG.02.07 Proof of Concept
Instytucja pośrednicząca w ramach Projektu 2 FENG: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej
Nazwa beneficjenta: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej “Blachownia”
Partner przemysłowy w projekcie: Onlybio.Life Spółka Akcyjna
Nr projektu: FENG.02.07-IP-05-0439/23
Wartość projektu: 696 158,40 zł
Kwota dofinansowania: 696 158,40 zł
Okres realizacji: 01.09.2024 – 30.09.2025
Cel projektu:
Przedmiotem projektu jest opracowanie innowacyjnej technologii wytwarzania kosmetyków do higieny, z zastosowaniem wytłoków winogronowych, stanowiących materiał odpadowy powstający podczas produkcji wina. Projekt ma na celu weryfikację postawionej hipotezy badawczej dotyczącej możliwości wykorzystania opracowanego procesu Chemicznej Ekstrakcji Pożyczkowej do wytworzenia innowacyjnych kosmetyków, bogatych w bioaktywne związki pozyskane z materiału odpadowego z upraw winorośli. Efekty projektu wpisują się w aktualne oczekiwania i wymagania konsumentów pod kątem zapotrzebowania na funkcjonalne i bezpieczne dla ludzi i środowiska kosmetyki.
Zadania, działania, które będą realizowane w ramach projektu:
W ramach Projektu zostanie opracowana technologia wytworzenia kosmetyków, które będą zawierały w składzie surowce naturalne oraz bioaktywne związki pozyskane z wytłoków z winogron uzyskanych z produkcji wina.
Projekt będzie realizowany według koncepcji opracowanej przez prof. dr hab. inż. Tomasza Wasilewskiego i dr Zofię Hordyjewicz-Baran.
W badaniach zostanie wykorzystane innowacyjne podejście do produkcji kosmetyków. W tradycyjnych rozwiązaniach ekstrakty dodawane są w trakcie głównego procesu produkcji masy kosmetycznej. W proponowanym rozwiązaniu proces ekstrakcji jest jednym z etapów wytwarzania kosmetyku, a medium ekstrakcyjne stanowi wodny roztwór związków chemicznych będących składnikami docelowego kosmetyku. Proponowana metoda wytwarzania kosmetyków zawiera kluczowy etap określany jako “chemiczna ekstrakcja pożyczkowa” (ang. Loan Chemical Extraction, LCE), zdefiniowana jako “ekstrakcja z wykorzystaniem składników zapożyczonych z produktu końcowego”. Dzięki takiej pragmatyce, wyeliminowana jest konieczność dodatkowego oczyszczania uzyskanego ekstraktu.
Projekt będzie realizowany w formule skutecznej współpracy jednostki naukowej Łukasiewicz-ICSO ”Blachownia” z Przedsiębiorstwem zainteresowanym wdrożeniem wyników badań w działalności własnej – firmą Onlybio.life S.A. z Bydgoszczy, jedną z najszybciej rozwijających się firm w branży kosmetyków naturalnych w Polsce. Jest to innowacyjna firma kosmetyczna, mająca silną pozycję w branży kosmetycznej. Misją Firmy jest tworzenie kosmetyków, które są jednocześnie skuteczne i bezpieczne dla zdrowia i środowiska przez co firma deklaruje wykorzystanie w swoich produktach wyłącznie naturalnych składników, pochodzące z upraw ekologicznych lub z recyklingu.
Współpracę z firmą zapoczątkował prof. dr hab. inż. Tomasz Wasilewski, który współtworzył kosmetyki obecne na rynku, przez wiele lat pełnił funkcję dyrektora ds. B+R i zna profil działalności oraz potrzeby firmy.
Prace w projekcie są efektem intensywnie rozwijanego w Instytucie obszaru naukowo-badawczego związanego z kosmetykami i detergentami. Inicjatorem tych działań jest prof. dr hab. inż. Tomasz Wasilewski. Wspólnie z dr Zofią Hordyjewicz-Baran, Liderem Grupy Badawczej Analityka, realizują prace naukowe nad nowymi technologiami prowadzącymi finalnie do niezwykle interesujących rozwiązań w zakresie kosmetyków i detergentów.
Dotychczasowe prace Zespołu przyniosły efekty w postaci otrzymania w skali laboratoryjnej pełnowartościowych innowacyjnych kosmetyków. Efektem prac były zgłoszenia patentowe, które stanowią background IP Projektu. Prace przewidziane w przedmiotowym Projekcie stanowią swoistego rodzaju łącznik pomiędzy fazą prac laboratoryjnych a ich komercjalizacją.
Grupy docelowe:
Potencjalnymi odbiorcami wyników Projektu mogą być firmy kosmetyczne w Polsce i za granicą, które poszukują innowacyjnych rozwiązań, umożliwiających tworzenie wysokiej jakości produktów kosmetycznych opartych na wiedzy. Jednakże, odbiorcą bezpośrednio zainteresowanym wynikami Projektu (zgodnie z zawartym Listem intencyjnym) jest firma Onlybio.life S.A.
Wytłoki winogronowe do badań pochodzą z Winnicy Rodzinnej Cwielong-Olszewski, założonej w 2013 roku przez miłośników wina, zlokalizowanej w Balcarzowicach, na pograniczu Opolszczyzny i Śląska. Wina produkowane przez tę Winnicę zdobyły liczne nagrody w krajowych i międzynarodowych konkursach. Winnica aktywnie angażuje się w promowanie enoturystyki oraz winiarstwa, a także jest bardzo otwarta na współpracę naukowo-badawczą z Instytutem.
Skład osobowy:
prof. dr hab. inż. Tomasz Wasilewski – współtwórca wyników będących podstawą realizacji Projektu (background IP). Odpowiedzialny za koncepcję i realizację prac B+R związanych z opracowaniem formulacji i technologii wytwarzania kosmetyków i ocenę przebiegu procesu technologicznego. Odpowiedzialny za współpracę z Przedsiębiorcą oraz nadzór merytoryczny przygotowania dokumentacji do wdrożenia.
dr Zofia Hordyjewicz-Baran – główny wykonawca. Współtwórca wyników będących podstawą realizacji Projektu (background IP). Odpowiedzialna za optymalizację procesu LCE oraz przeprowadzenie badań fizykochemicznych oraz użytkowych modelowych kosmetyków. Odpowiedzialna za weryfikację rezultatów poszczególnych etapów oraz sporządzanie raportów diagnostycznych
dr Ewa Dresler – odpowiedzialna za kontrolę procesów ekstrakcji w odniesieniu do uzyskiwanych wyników badań wytwarzania produktów.
dr Ewa Sabura – odpowiedzialna za ocenę bioaktywności otrzymanych ekstraktów do wytworzenia kosmetyków.
dr Sławomir Napiórkowski – odpowiedzialny za przygotowanie wytłoków winogronowych do wytworzenia ekstraktów do procesu LCE.
dr Hanna Studnik – odpowiedzialna za kontrolę stabilności biologicznej otrzymanych ekstraktów do wytworzenia kosmetyków.
mgr Joanna Fleszer – odpowiedzialna za wykonanie badań związanych z wytworzeniem kosmetyków.
mgr inż. Paulina Wnuk – odpowiedzialna za realizację prac związanych z przygotowaniem formulacji i technologii wytwarzania kosmetyków.
mgr inż. Izabela Bonk-Barbara – odpowiedzialna za ocenę parametrów jakościowych wytworzonych produktów.
mgr inż. Magdalena Zarębska oraz mgr inż. Katarzyna Malorna – odpowiedzialne za analizę profili chemicznych ekstraktów techniką LC-MS/MS oraz parametrów koloru ekstraktów i kosmetyków.
mgr inż. Barbara Krzysiak-Warzała – odpowiedzialna za tworzenie dokumentacji dla procesu technologicznego wytworzonych produktów, sporządzanie raportów. Odpowiedzialna za ocenę parametrów jakościowych wytworzonych produktów.
Efekty projektu:
Projekt miał na celu weryfikację postawionej hipotezy badawczej dotyczącej możliwości wykorzystania opracowanego procesu Chemicznej Ekstrakcji Pożyczkowej do wytworzenia innowacyjnych kosmetyków, bogatych w bioaktywne związki pozyskane z materiału odpadowego z upraw winorośli.
Wytworzone kosmetyki (żel pod prysznic, szampon, mydło w płynie, płyn do higieny intymnej, preparat do mycia rąk, preparat do mycia skóry twarzy i do demakijażu) zweryfikowano pozytywnie pod kątem spełnienia parametrów jakościowych, tzw. wyróżników jakości.
Poszczególne preparaty charakteryzują się następującymi parametrami:
- udział ekstraktu z wytłoków z winogron nie mniejszy niż 10%,
- stosunek wytłoków z winogron do medium ekstrakcyjnego nie mniejszy niż 4,
- potencjał drażniący poniżej 250 mg N/100 ml,
- zdolność pianotwórcza nie mniejsza niż 300 ml,
- lepkość nie mniejsza niż 2 000 mP·s,
- roztwarzalność w wodzie nie wyższa niż 10 s,
- mętność – nie wyższa niż 20 NTU,
- różnica barwy ΔE nie mniejsza niż 12.
Potwierdzenie obecności związków bioaktywnych w ekstraktach oraz spełnienie parametrów jakościowych gotowych produktów kosmetycznych zakwalifikowanych jako naturalne pozwoliło na pozytywną weryfikację postawionej hipotezy badawczej.
OSIĄGNIĘCIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI PROJEKTU | |
Wskaźniki produktu: | Wartość osiągnięta |
a) Liczba przedsiębiorstw współpracujących w ramach projektu | 1 |
b) Liczba zrealizowanych projektów B+R | 1 |
Wskaźniki rezultatu: | Wartość docelowa | Wartość osiągnięta | Rok osiągnięcia wartości docelowej | |
a) Złożone wnioski patentowe | 5 | 0 | 2026 | |
Wskaźnik rezultatu Projektu jest w trakcie realizacji. Osiągnięcie wartości docelowej zaplanowano na rok 2026. | ||||
b) Powstałe publikacje w ramach wspieranego projektu | 2 | 3 | 2025 | |
1. Wasilewski, T.; Hordyjewicz-Baran, Z.; Sabura, E.; Malorna, K.; Dresler, E.; Zegarski, M.; Stanek-Wandzel, N. Application of Alkyl Polyglucosides as Components of the Extraction Medium in the Preparation of a Shampoo Cosmetic Formulation Containing Substances Isolated from Red Grape Pomace. Molecules 2025, 30, 3817. https://doi.org/10.3390/molecules30183817 2. Wasilewski, T.; Hordyjewicz-Baran, Z.; Malorna, K.; Dresler, E.; Sabura, E.; Zegarski, M.; Stanek-Wandzel, N. Studies on the Use of Loan Extraction to Produce Natural Shower Gels (Cosmetic) Based on Grape Pomace Extracts—The Effect of the Type of Surfactant Borrowed. Molecules 2025, 30, 3709. https://doi.org/10.3390/molecules30183709 3. Wasilewski, T.; Hordyjewicz-Baran, Z.; Orzechowicz, W.; Fleszer, J.; Malorna, K.; Zegarski, M.; Buszewski, B. Wykorzystanie ekstrakcji micelarnej w sekwencyjno-pożyczkowym procesie wytwarzania kosmetyków przeznaczonych do mycia skóry twarzy i demakijażu, zawierających substancje bioaktywne wyizolowane z wytłoków z winogron (The use of micellar extraction in a formulation-borrowing sequential process of manufacturing cosmetics intended for facial cleansing and make-up removal, containing bioactive substances isolated from grape pomace. Przemysł Chemiczny 2025, 104(10), 957-967, DOI: 10.15199/62.2025.10.1 | ||||
WSKAŹNIKI ŚRODOWISKOWE | |||
Nazwa wskaźnika | Wartość bazowa (z jedn. miary) | Wartość docelowa (z jedn. miary) | Rok osiągnięcia wartości docelowej |
Wyeliminowanie niepożądanych składników wprowadzanych do procesu ekstrakcji. | 100 (%) | 0 (%) | 2025 |
Wskaźnik zgodny z zasadą 6R Refuse (Odmawianie). Wskaźnik spełniony w 100%. | |||
Nazwa wskaźnika | Wartość bazowa (z jedn. miary) | Wartość docelowa (z jedn. miary) | Rok osiągnięcia wartości docelowej |
Ponowne wykorzystanie materiału odpadowego do nowych wartościowych funkcji
| 0 kg | 1159 kg | 2025 |
Wskaźnik zgodny z zasadą Reuse (Używaj ponownie). Wskaźnik spełniony w 115,9 %. | |||
Hashtagi:
prof. dr hab. inż. Tomasz Wasilewski – opiekun naukowy
e-mail: tomasz.wasilewski@icso.lukasiewicz.gov.pl
dr Zofia Hordyjewicz-Baran – główny wykonawca
tel. +48 77 487 31 12
e-mail: zofia.hordyjewicz@icso.lukasiewicz.gov.pl
Iwona Piebiak – opiekun administracyjno-księgowy
tel. + 48 77 487 31 03
fax +48 77 487 32 60
e-mail: iwona.piebiak@icso.lukasiewicz.gov.pl